Οι εξαγγελίες του Υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης κ. Κακλαμάνη περί κατάργησης της Λίστας Φαρμάκων και αντικατάσταση από μια θολή πολιτική (αρνητική λίστα, κατάλογος παθήσεων, κ.λ.π.), είναι ένα δείγμα μιας πολιτικής χωρίς στόχο, δέσμιας μιας λαϊκιστικής παραπλανητικής προεκλογικής εξαγγελίας.
Η τυχόν εφαρμογή μιας τέτοιας πολιτικής, αντίθετα με ό,τι συμβαίνει σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα έχει ως μόνο αποτέλεσμα την εκτίναξη των φαρμακευτικών δαπανών σε βάρος των ασφαλιστικών ταμείων και των ίδιων των ασφαλισμένων.
Το έργο της αναθεώρησης της Λίστας που έγινε με διαφάνεια και αντικειμενικότητα, χαιρετίστηκε από όλους τους φορείς του φαρμάκου (ΣΦΕΕ, ΠΕΦ, Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος κ.λ.π.) και μαζί με την εναρμόνιση της νομοθεσίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, που υποχρεώνει την κυβέρνηση να εντάσσει τα νέα φάρμακα στη Λίστα κάθε τρεις μήνες, και την Υπουργική απόφαση που βάζει κανόνες στην προώθηση των φαρμάκων ( σχέσεις γιατρών και φαρμακευτικών εταιριών), οδήγησαν ήδη στα πρώτα αποτελέσματα: μείωση του ρυθμού αύξησης των φαρμακευτικών δαπανών πάνω από 8 μονάδες (στοιχεία ΙΜS).
Η νέα αναθεωρημένη Λίστα φαρμάκων είναι νόμος του Κράτους και ισχύει από την δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης. Απλώς μέχρι 31 Μαρτίου τα Ταμεία δέχονται και όσες συνταγές γράφονται και με τους όρους της παλαιότερης Λίστας.
Η πλήρης ενημέρωση με το τι σημαίνει Λίστα φαρμάκων των ταμείων και ποιες είναι οι επιπτώσεις από μια πιθανή κατάργηση έχει ως εξής:
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών η παγκόσμια κοινότητα έδωσε ιδιαίτερη σημασία στη βελτίωση του επιπέδου της υγείας και υπήρξε μάρτυρας στην αυξημένη ζήτηση των αντίστοιχων υπηρεσιών. Αποτέλεσμα αυτής της εξέλιξης ήταν οι περισσότερες χώρες να βρεθούν αντιμέτωπες με το πρόβλημα των αυξημένων δαπανών φροντίδας υγείας. Ειδικότερα οι φαρμακευτικές δαπάνες απετέλεσαν στόχο προβληματισμού και μελέτης σε όλες τις χώρες της Ευρώπης από τις αρχές της δεκαετίας του 70. Στην προσπάθειά τους να αντιμετωπίσουν την αύξηση των δαπανών αλλά συγχρόνως να μη στερήσουν από τον ασθενή το βασικό θεραπευτικό μέσο που είναι το φάρμακο, οδηγήθηκαν σε διάφορα μέτρα όπως ο έλεγχος επί των τιμών, η τιμή αναφοράς σε θεραπευτικές κατηγορίες, οι θετικοί ή αρνητικοί κατάλογοι συνταγογραφουμένων ιδιοσκευασμάτων (λίστες), κρατικές νόρμες και συμβουλές προς τους συνταγογραφούντες ιατρούς (οδηγίες συνταγογράφησης, αλγόριθμοι), οροφή στη συνταγογράφηση (συγκεκριμένος προϋπολογισμός), μετακίνηση φαρμάκων από τη συνταγογράφηση στην ελεύθερη διάθεση (Μ.Η.Σ.Υ.Φ.Α.), κίνητρα για τη συνταγογράφηση γενοσήμων κ.ά.
1. Σύμφωνα με την Πρακτική όλων των χωρών της Ε.Ε. και σύμφωνα με τις Κοινοτικές Οδηγίες 105/89, 2309/93, η χώρα μας απέκτησε (με καθυστέρηση μάλιστα) τον 1ο Κατάλογο Συνταγογραφουμένων Ιδιοσκευασμάτων το 1998. Δεν υπάρχει καμία Ευρωπαϊκή χώρα που να μη διαθέτει λίστα. Ακόμα ο Καναδάς, η Αυστραλία αλλά και η Αμερική (ιδιωτική κάλυψη) διαθέτουν λίστες φαρμάκων. Οι μόνες χώρες που δεν έχουν είναι οι χώρες του τρίτου κόσμου.
2. Αρνητική λίστα έχει μόνο η Γερμανία αλλά ετοιμάζεται να εκδώσει την πρώτη θετική. Ο λόγος της καθυστέρησης οφείλεται στο ότι η φαρμακευτική Βιομηχανία η οποία είναι ιδιαίτερα ισχυρή στη Γερμανία, είχε προσφύγει στα δικαστήρια. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι η Βιομηχανία, όπου είναι ισχυρή, σταματάει την έκδοση θετικής λίστας.
3. Οι αρνητικές λίστες είναι μία εύκολη λύση που χρησιμοποιήθηκε πριν 20 χρόνια και η οποία αυθαίρετα αποφασίζει ποια φάρμακα δεν καλύπτει το ασφαλιστικό ταμείο. Αντίθετα οι θετικές λίστες κατηγοριοποιούν τα φάρμακα με τις θεραπευτικές ενδείξεις τους, γεγονός που οδηγεί τον ιατρό στην ορθολογική χρήση.
4. Οι περισσότερες χώρες της Ε.Ε έχουν θετική λίστα που διαφοροποιείται σε λεπτομέρειες, π.χ. το Βέλγιο χωρίζει τα φάρμακα σε 4 κατηγορίες A, B, C, D, οι οποίες συνδέονται με τη σοβαρότητα της ασθένειας και ανάλογα καλύπτονται από τα ασφαλιστικά ταμεία, δηλαδή η Α κατηγορία καλύπτεται κατά 100%, η Β κατά 60%, μέχρι και 25%. Η λίστα μας στηρίχτηκε στο πρότυπο της Ολλανδικής και είναι η μόνη στην Ευρώπη που έχει σταθερό ποσοστό κάλυψης.
5. Τα φάρμακα ταξινομήθηκαν σύμφωνα με το ATC (Anatomical Therapeutic Classification) της ΠΟΥ, όχι μόνο γιατί αυτός είναι ο ορθότερος τρόπος για την ταξινόμηση, αλλά γιατί έτσι έχουν έναν κοινό κωδικό με όλες τις χώρες της Ε.Ε. και άλλες (Αμερική, Καναδάς, Αυστραλία, κ.λ.π.) και μπορούμε να παρακολουθούμε συνταγογραφικές συνήθειες, καταναλώσεις ανά κατηγορία κ.λ.π. Εάν δηλαδή θέλουμε να προσεγγίσουμε θέματα όπως η κατανάλωση και ανάπτυξη αντοχής σε ένα αντιβιοτικό στην Ευρώπη, είμαστε πλέον σε θέση μέσω της νέας λίστας να το κάνουμε. Το έργο που έγινε είναι τεράστιο, χρειάστηκε 2 χρόνια για να ολοκληρωθεί και αβασάνιστα αποφασίζεται η κατάργησή του, επειδή δεν είναι ιδιαίτερα αρεστό στη Βιομηχανία!!!
6. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προσπαθεί να συντονίσει όλες τις χώρες, ώστε να έχουν λίστες φαρμάκων με τα ορθά κριτήρια που συνδέονται με το όφελος του ασθενούς αλλά και την επιβίωση Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Το ίδιο προσπαθεί ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΕΑ) σε συνεργασία μάλιστα με την Ευρωπαϊκή Φαρμακευτική Βιομηχανία (12 Φεβρουαρίου συνάντηση στο Λονδίνο).
7. Τα φάρμακα που δεν εντάσσονται στον Κατάλογο είναι ή μη δραστικά ή πιθανώς δραστικά.
8. Δεν έχει αποκλεισθεί κανένα απαραίτητο και αναντικατάστατο φάρμακο με κριτήριο το υψηλό κόστος. Στον Κατάλογο υπάρχουν φάρμακα για τον καρκίνο, το AIDS και άλλα σοβαρά νοσήματα που το κόστος τους μπορεί να ξεπερνάει τα 3000 Ευρώ.
9. Οι έλληνες ασθενείς έχουν πρόσβαση σε όλα τα φάρμακα, αφού ακόμα κι αυτά που δεν εντάσσονται στη λίστα μπορεί να συνταγογραφηθούν σε συνταγή αναντικατάστατου, εφόσον αιτιολογήσει τη χορήγησή τους ο ιατρός.
10. Η Ελλάδα δίνει τη δυνατότητα στον Έλληνα ιατρό να επιλέγει από όλα τα όμοια φάρμακα της ίδιας κατηγορίας (διότι χρησιμοποιεί την Τιμή αναφοράς, μέση τιμή των κυκλοφορούντων φαρμάκων), σε αντίθεση με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες που σε πολλές κατηγορίες εντάσσουν (και επιτρέπουν) μόνο το φθηνότερο προϊόν (Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία).
11. Η Ελλάδα σε αντίθεση με τις άλλες χώρες της Ε.Ε. καλύπτει με το ίδιο ποσοστό (100-75%) την τιμή του φαρμάκου όσο ακριβό και εάν είναι. Η Γαλλία, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Ισπανία, οι Σκανδιναβικές χώρες καλύπτουν σε τόσο υψηλό ποσοστό μόνο φάρμακα για σοβαρές παθήσεις. Στις περισσότερες κατηγορίες έχουν ποσοστό κάλυψης 60, 50 και 25%.
12. Η λίστα σε συνδυασμό με το Εθνικό Συνταγολόγιο και τις οδηγίες συνταγογράφησης, που ήδη έχει εκδώσει το Υπουργείο Υγείας, έχουν σαν στόχο την ορθολογική χρήση των φαρμάκων και την αντιμετώπιση της πολυφαρμακείας και της μη ορθής φαρμακοθεραπείας προς όφελος του ασθενούς.
13. Η ορθολογική χρήση των φαρμάκων είναι τόσο απαραίτητη που τα τελευταία χρόνια αναπτύχθηκε μία νέα επιστήμη, η Φαρμακοοικονομία, η οποία ασχολείται με το κόστος σε σχέση με το όφελος της φαρμακοθεραπείας.
14. Ο έλεγχος των φαρμακευτικών δαπανών πρέπει να ενδιαφέρει κάθε Κυβέρνηση, γιατί το φάρμακο είναι κοινωνικό αγαθό και πρέπει να μπορεί να το προσφέρει δωρεάν, αλλά αυτό συνδέεται με την επιβίωση των Ασφαλιστικών Ταμείων. Με την αύξηση των τιμών των φαρμάκων, με την αύξηση του μέσου όρου ηλικίας και με την αύξηση γενικώς των δαπανών της υγείας, εάν δε γίνει ορθολογική χρήση, ο ασθενής δε θα μπορεί να έχει πρόσβαση στο φάρμακο στο μέλλον. Ας σημειωθεί ότι από τη μερική εφαρμογή της νέας λίστας (Ιούνιος 2003 μέχρι σήμερα) ο ρυθμός αύξησης των δαπανών από 20% έπεσε στο 10% (στοιχεία IMS).
15. Με τη χρήση της Τιμής αναφοράς σε κάθε θεραπευτική κατηγορία, πολλά φάρμακα μείωσαν την τιμή τους έως και 50% για να ενταχθούν στη λίστα, γεγονός που οδηγεί επίσης στη μείωση των δαπανών.
16. Η Φαρμακευτική Βιομηχανία γνωρίζει ότι, εάν δεν επιβιώσουν τα Ασφαλιστικά Ταμεία, δε θα επιβιώσει ούτε αυτή, αφού ο βασικός αγοραστής της είναι αυτά (ποσοστό ασφαλισμένων στη χώρα μας : 98%).
17. Η νέα λίστα έγινε με καθαρά επιστημονικά κριτήρια που συζητήθηκαν σε διεθνή fora (ΠΟΥ), και δημοσιοποιήθηκαν τόσο στη χώρα μας, όσο και σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. Ας σημειωθεί ότι για πρώτη φορά ένα δημόσιο έγγραφο έγινε και στην αγγλική γλώσσα, ακριβώς για να μπορεί να γίνει γνωστό και σε άλλες χώρες.
18. Όταν η Κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι θα βοηθήσει τα Ελληνικά φάρμακα, τι εννοεί; Γιατί τα «Ελληνικά» φάρμακα είναι αντίγραφα και όλα εντάσσονται στη λίστα. Εάν θέλει να βοηθήσει την Ελληνική Βιομηχανία μπορεί να της δώσει άλλα κίνητρα και όχι να καταργήσει τη λίστα.
19. Ακούγεται ότι θα επιτρέψει τα γενόσημα. Τα γενόσημα στην Ευρώπη έχουν τιμή 150% κάτω της τιμής του πρωτοτύπου. Μπορεί η Ελληνική Βιομηχανία να αντιμετωπίσει τέτοιον ανταγωνισμό, αφού και το 20% δεν το δέχεται;
1. Θα αυξηθούν κατακόρυφα οι δημόσιες δαπάνες για τα φάρμακα, χωρίς κανένα ορατό όφελος για τον ασφαλισμένο.
2. Δεδομένου ότι οι φαρμακευτικές δαπάνες αποτελούν μεγάλο ποσοστό του συνόλου των δαπανών για την υγεία, τα Ταμεία θα βρεθούν σύντομα σε αδυναμία να ανταποκριθούν στο κόστος και θα ζητήσουν περισσότερο περιοριστική πολιτική.
3. Οι γιατροί θα στερηθούν από ένα σημαντικό εργαλείο για την ορθολογική συνταγογράφηση.
4. Το επιχείρημα ότι οι δαπάνες έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια παρά την ύπαρξη της λίστας είναι κενό περιεχομένου. Θα είχαν αυξηθεί πολύ περισσότερο χωρίς αυτήν.
5. Πιθανή αντικατάσταση της λίστας από κατάλογο παθήσεων που θα καλύπτονται από τα Ταμεία (όπως ακούστηκε χωρίς να έχει επίσημα ανακοινωθεί) θα οδηγήσει σε δραματική μείωση της πρόσβασης των ασφαλισμένων σε πολλές κατηγορίες φαρμάκων (π.χ. αναλγητικά, αντιπυρετικά, απλά αντιβιοτικά κ.ά.). Έτσι έγινε πριν χρόνια στη Γαλλία και έπεσε η Κυβέρνηση.
6. Δε θα υπάρξει καμία θετική επίπτωση στον τομέα της Υγείας από την κατάργηση της λίστας.